Προετοιμασία για μέτρηση μεταβολισμού (RMR) και σύστασης σώματος

Η μέτρηση του μεταβολισμού ηρεμίας είναι από τις πιο ευαίσθητες μετρήσεις που κάνουμε. Ένας καφές, μια πρωινή προπόνηση ή δέκα λεπτά βιαστικού περπατήματος πριν μπεις στο εργαστήριο αρκούν για να ανεβάσουν το αποτέλεσμα και να σε στείλουν σπίτι με λάθος αριθμό θερμίδων. Γι' αυτό οι οδηγίες εδώ είναι πιο αυστηρές από ό,τι στις υπόλοιπες δοκιμασίες — και γι' αυτό αξίζει να τις τηρήσεις.

Οι κανόνες, με μια ματιά

• Νηστεία: τουλάχιστον 8 ώρες χωρίς φαγητό — πρακτικά, έλα το πρωί νηστικός. Νερό επιτρέπεται και ενθαρρύνεται.
• Καθόλου καφεΐνη: καφές, τσάι, κόλα, energy drinks, προεργασιακά συμπληρώματα — τίποτα από αυτά το πρωί της μέτρησης.
• Καθόλου άσκηση: ούτε μέτρια ούτε έντονη από το προηγούμενο βράδυ. Η αυξημένη κατανάλωση οξυγόνου μετά την άσκηση κρατάει ώρες.
• Καθόλου νικοτίνη το πρωί της μέτρησης, και αλκοόλ το προηγούμενο 24ωρο.
• Ηρεμία πριν: θα ξαπλώσεις ήσυχα για 15–20 λεπτά πριν ξεκινήσει η καταγραφή. Μην τρέξεις για να προλάβεις — έλα με άνεση χρόνου.
• Πρωί, με σταθερή ώρα: αν πρόκειται να επαναλάβεις τη μέτρηση, κράτα την ίδια περίπου ώρα ημέρας ώστε οι δύο μετρήσεις να συγκρίνονται.

Αυτές δεν είναι αυθαίρετοι κανόνες του εργαστηρίου. Η συστηματική ανασκόπηση των Compher και συνεργατών (2006), που αποτελεί το πρότυπο για τη μέτρηση RMR με έμμεση θερμιδομετρία, δείχνει ότι φαγητό, αλκοόλ, καφεΐνη και νικοτίνη μεταβάλλουν τον μετρούμενο μεταβολισμό για μεταβλητό αριθμό ωρών μετά την κατανάλωση, ότι η μέτρια και έντονη σωματική δραστηριότητα έχει παρατεταμένη υπολειμματική επίδραση, και ότι 10–20 λεπτά ανάπαυσης πριν την έναρξη αρκούν για να εξαλειφθεί η επίδραση των συνηθισμένων καθημερινών δραστηριοτήτων.

Τι θα γίνει στο εργαστήριο

Θα ξαπλώσεις άνετα σε ήσυχο, σκοτεινό και θερμικά ουδέτερο χώρο. Θα τοποθετηθεί μια μάσκα ή ένας θόλος που συλλέγει τον εκπνεόμενο αέρα, και ο αναλυτής θα μετρήσει το οξυγόνο που καταναλώνεις και το διοξείδιο του άνθρακα που παράγεις. Θα είσαι ξύπνιος αλλά ακίνητος και χαλαρός — δεν χρειάζεται να κάνεις τίποτα, ούτε καν να ελέγχεις την αναπνοή σου. Η καταγραφή κρατάει λίγα λεπτά· κρατάμε το τμήμα όπου η ανάσα σου έχει σταθεροποιηθεί.

Από τη σχέση οξυγόνου και διοξειδίου προκύπτει και το αναπνευστικό πηλίκο, δηλαδή αν το σώμα σου εκείνη τη στιγμή καίει κυρίως λίπη ή κυρίως υδατάνθρακες. Είναι η πληροφορία που δεν σου δίνει καμία εξίσωση και καμία «έξυπνη ζυγαριά».

Σύσταση σώματος

Αν το ραντεβού περιλαμβάνει και μέτρηση σύστασης σώματος — συνήθως γίνονται μαζί — ισχύουν επιπλέον:

• Φυσιολογική ενυδάτωση. Ούτε αφυδατωμένος ούτε «φορτωμένος» με υγρά· και τα δύο μετακινούν το αποτέλεσμα.
• Άδειασε την κύστη σου πριν τη μέτρηση.
• Χωρίς κρέμες ή λάδια στο δέρμα την ημέρα της μέτρησης.
• Ελαφρύ ρουχισμό που επιτρέπει πρόσβαση στα σημεία μέτρησης των δερματοπτυχών.
• Στις γυναίκες, η φάση του κύκλου επηρεάζει τα υγρά του σώματος. Δεν είναι λόγος αναβολής — είναι όμως λόγος να κρατάμε την ίδια περίπου φάση στις επαναληπτικές μετρήσεις, ώστε να συγκρίνουμε δίκαια.

Η σειρά έχει σημασία: πρώτα ο μεταβολισμός, μετά η σύσταση σώματος. Η μέτρηση δερματοπτυχών προϋποθέτει κίνηση και όρθια στάση, που θα αλλοίωναν την ηρεμία που απαιτεί το RMR.

Αν παραβίασες κάποιον κανόνα

Πες μας το πριν ξεκινήσουμε. Αν έχεις φάει ή ήπιες καφέ, η μέτρηση θα δείξει υψηλότερο μεταβολισμό από τον πραγματικό — και επειδή πάνω σε αυτόν τον αριθμό θα χτιστεί το διατροφικό σου πλάνο, προτιμούμε να την αναβάλουμε παρά να σου δώσουμε ένα νούμερο που θα σε παραπλανήσει για μήνες. Η αλλαγή ραντεβού δεν χρεώνεται.

Μετά τη μέτρηση

Θα πάρεις τον μετρημένο μεταβολισμό ηρεμίας σου σε θερμίδες ανά 24ωρο, τη σύγκρισή του με την προβλεπόμενη τιμή, το αναπνευστικό πηλίκο και το προφίλ καύσης, μαζί με τη σύσταση σώματος. Όλα καταχωρούνται στον λογαριασμό σου στο results.ergometrictests.com, ώστε η επόμενη μέτρηση να μπει δίπλα σε αυτή και να φαίνεται η εξέλιξη.

Θέλεις να καταλάβεις τι ακριβώς μετράει και γιατί διαφέρει από τις φόρμουλες; Διάβασε το άρθρο για τον μεταβολισμό ηρεμίας. Αν το ραντεβού σου αφορά δοκιμασίες κόπωσης ή μετρήσεις πεδίου, δες την προετοιμασία για εργομετρικές δοκιμασίες.

Βιβλιογραφία

• Compher C, Frankenfield D, Keim N, Roth-Yousey L (2006). Best practice methods to apply to measurement of resting metabolic rate in adults: a systematic review. Journal of the American Dietetic Association 106(6):881–903. doi:10.1016/j.jada.2006.02.009

Πηγή βιβλιογραφικής αναφοράς: PubMed.